دوره 11 (1400)
دوره 10 (1399)
دوره 9 (1398)
دوره 8 (1397)
دوره 7 (1396)
دوره 6 (1395)
دوره 5 (1394)
دوره 4 (1390)
دوره 3 (1389)
دوره 2 (1386)
دوره 1 (1385)
تعداد دوره‌ها 12
تعداد شماره‌ها 21
تعداد مقالات 201
تعداد نویسندگان 305
تعداد مشاهده مقاله 127,165
تعداد دریافت فایل اصل مقاله 160,771
نسبت مشاهده بر مقاله 632.66
نسبت دریافت فایل بر مقاله 799.86
-----------------------------------------
تعداد مقالات ارسال شده 428
تعداد مقالات رد شده 253
درصد عدم پذیرش 59
تعداد مقالات پذیرفته شده 132
درصد پذیرش 31
تعداد پایگاه های نمایه شده 14
تعداد داوران 160

ضمن تقدیر و تشکر از همراهی پژوهشگران ارجمند با این نشریه، به استحضار می‌رساند با توجه به مفاد آیین‌نامۀ نشریات علمی مورّخ  1398/02/09 وزارت عتف و ضرورت تخصصی‌تر شدن موضوع نشریات، عنوان نشریه (علوم ادبی) به استناد نامۀ وزارت علوم به شمارۀ 156327 مورّخ 1399/07/27 به «پژوهش‌های دستوری و بلاغی» تغییر کرده‌ است. لازم به ذکر است که این عنوان با شناسه مجوز 18586 به تصویب وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز رسیده‌ است. بنابراین از تاریخ فوق، نشریه تنها مقالات «دستوری و بلاغی» پژوهشگران گرامی را در دستور کار قرار داده‌ است و شماره 17 (بهار و تابستان 1399) آخرین شماره «علوم ادبی» خواهد بود.

نشریه «پژوهش‌های دستوری و بلاغی» دانشگاه قم در ارزیابی سال 1399 و 1400 موفق به اخذ رتبه ب از کمیسیون نشریات وزارت علوم شده است
( رتبه ب برابر با همان رتبۀ علمی ـ پژوهشی گذشته است)

 نشریۀ علمی «پژوهش‌های دستوری و بلاغی» دانشکده ادبیّات و علوم ­انسانیِ دانشگاه قم نشریه‌ای است که در حوزه مطالعات زبان و ادب فارسی منتشر می‌شود. یکی از اهداف اصلی این نشریه، گسترش، تحول و توسعۀ زبان و ادبیّات فارسی در ایران و سایر سرزمین‌های فارسی زبان و فراهم نمودن فضایی برای عرضۀ دیدگاه‌‌ها و پژوهش­‌های نو در عرصۀ «دستور و بلاغت» است. «دستور و بلاغت» از مباحث عمده و ارکان اساسی تحقیقات زبان و ادبیّات فارسی به شمار می‌آید که از گذشته تاکنون مورد توجه بسی از پژوهش­‌گران این عرصه بوده‌است و نشریات علمی هم که شاخص پیشرفت علمی این قبیل تحقیقات به شمار می‌رود، بستر بسیار مناسبی است تا استادان و محققان زبان و ادبیّات فارسی، پژوهش­‌های علمی خود را از این طریق ارائه و منتشر کنند. نشریۀ علمی «پژوهش‌های دستوری و بلاغی» تازه‌ترین یافته‌های دستوری و بلاغی پژوهشگران را می‌پذیرد.

  • کشور محل چاپ: ایران
  • ناشر: انتشارات دانشگاه قم
  • رتبه در وزارت علوم:   ب
  • رتبه در ISC:  ضریب تأثیر 0.097  ـــ Q 3
  • وضعیت چاپ: چاپی و الکترونیکی
  • نوبت‌های چاپ: دوفصلنامه
  • دسترسی به مقالات قبلی: بله
  • زبان مجله: فارسی (چکیده و منابع انگلیسی)
  • حوزه  تخصصی: دستور و بلاغت
  • هزینه چاپ مقاله: ندارد
  • دسترسی رایگان و آزاد به مقالات: بله
  • نمایه شده: بله
  • زمان بررسی اولیه مقاله: حداکثر 7 روز
  • نوع  داوری: داوری بدون نام و حداقل 2 داور
  • زمان داوری: 9 هفته
  • ایمیل مجله: jls@qom.ac.ir
  • سایت های نمایه کننده:
     ISC ,Magiran, Noormags, Civilica, Google Scholar
    پرتال جامع علوم انسانی، مرکز منطقه‌ای اطلاع‌رسانی علوم و فناوری

 

  نویسندگان گرامی توجه فرمایند:

* قبل از ارسال مقالات، حتماً مطالب راهنمای نویسندگان را مطالعه فرموده و مقاله خود را متناسب با آن تنظیم و ارسال کنید. نشریه از پذیرش مقالاتی که این اصول را رعایت نکرده‌اند، معذور است. بارگذاری فرم تعهدنامه و تعارض منافع به هنگام ارسال مقالات الزامی است.

* این نشریه برای جلوگیری از سرقت علمی، همۀ مقالات را در دو مرحله (قبل از داوری و قبل از چاپ)، از طریق سامانۀ سمیم نور مشابهت‌یابی می‌کند.

علمی و پژوهشی
1. شگردهای بلاغی تشبیه در رساله الطیور

محمدرضا نجاریان؛ حکیمه ایزدی

دوره 12، شماره 21 ، مهر 1401

http://dx.doi.org/10.22091/jls.2022.7717.1351

چکیده
  رساله الطیور، اثر نجم الدین رازی) 573-654ه.ق ( دارای نثری خیالی وتمثیلی است و از جمله نثرهای اراسته و فنی اواخر قرن ششم هجری به حساب می‌آید. نویسندۀ این اثر بنا به دلایل اجتماعی روزگار سخت خود سعی دارد با استفاده از محتوای تمثیلی و رمزی داستان و سیر در دنیای معقولات،از شگردهای ادبی مانند تشبیه استفاده کند تا وقایع را محسوس و عینی جلوه بدهد ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
2. بررسی انواع استعاره در اشعار شاعران عاشورایی بر پایۀ زبانشناسی شناختی

سمیه آقابابایی

دوره 12، شماره 21 ، مهر 1401

http://dx.doi.org/10.22091/jls.2022.8433.1419

چکیده
  زبان‌شناسی شناختی از جمله علومی است از دیدگاهی جدید و متفاوت با رویکرد بلاغت سنتی به بررسی استعاره می-پردازد. در دیدگاه شناختی، استعاره‌ها ابزارهایی برای فهم هستند که کاربرد آنها در ارتباط مستقیم با نوع تفکر انسان و ایدوئولوژی حاکم بر آن قرار می‌گیرد. روابط معنایی موجود در واژه‌ها در استعاره‌های مفهومی روند درک امور غیر محسوس ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
3. پژوهش در بهره گیری مولوی از کارایی پسوند در ایجاد مبالغه

سید ناصر جابری اردکانی؛ مجاهد غلامی

دوره 12، شماره 21 ، مهر 1401

http://dx.doi.org/10.22091/jls.2022.8335.1406

چکیده
  «مبالغه» در زبان و ادب فارسی جایگاه ممتازی دارد؛ امّا برخلاف بسیاری از دیگر عناصر بلاغی به آن توجّه اندکی شده‌است و دربارۀ شیوه‌های ساخت آن اغلب به همان دیدگاه‌های سنّتی اکتفا شده‌است. در دیدگاه‌های سنّتی، مبالغه بی‌آنکه به شیوه‌های ساخت آن توجّه شده‌باشد، بر اساس میزان بزرگ‌نمایی در آن به سه نوعِ «مبالغه»، «اغراق» ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
4. «بررسی توصیفی – تحلیلی نوآوری‌های وزنی فروغ فرخ‌زاد در تولدی دیگر»

عبدالرضا زند؛ محسن ذوالفقاری فرد؛ حسن حیدری؛ حجت اله امیدعلی

دوره 12، شماره 21 ، مهر 1401

http://dx.doi.org/10.22091/jls.2022.8558.1430

چکیده
  زبان صریح و شفاف فروغ فرخ‌زاد تأثیر شگرفی در انتخاب اوزان عروضی او داشته است. این پژوهش با هدف بررسی مهم‌ترین جلـوه‌هـای اوزان عروضی اشعار مجموعۀ تولدی دیگر در پی پاسخ به این سوال است: مهم‌ترین ابداعات وزنی فروغ فرخزاد در تولدی دیگر چیست؟ روش تحقیق توصیفی- تحلیلی است که پس از بررسـی اوزان عروضی اشعار "تولدی دیگر" با ارائة نمودارها ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
5. پژوهشی در مبادی بلاغی و دستوری تحمیدیه‌نویسی با تکیه بر دیباچه‌های آثار نثر فنی

علی شهلازاده؛ میرجلیل اکرمی

دوره 12، شماره 21 ، مهر 1401

http://dx.doi.org/10.22091/jls.2022.8415.1417

چکیده
  شاعران و نویسندگان ادب پارسی از دیرباز، طلیعه آثار منظوم و منثور خود را به نام و یاد خداوند آراسته‌اند. این سنّت که در اساس، ریشه در عواطف دینی و خداشناسانه مولّفان دارد، گویی با محدودیّت‌هایی نیز مواجه بوده است. یکی از این محدودیّت‌ها، رعایت اسلوب آغاز کلام است که از عهود پیشین همواره با ستایش خداوند همراه بوده و دیباچه‌نویسان ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
6. تأملی در زیرساخت‌های تشبیهی سه‌گانه انواع «مَثَل»

سعید طاهری؛ قدرت الله طاهری

دوره 12، شماره 21 ، مهر 1401

http://dx.doi.org/10.22091/jls.2022.8545.1428

چکیده
  بحث مربوط به پدیده‌ای به نام «مَثَل»، بحثی قدیمی و گسترده است و مرور منابع بلاغی و فرهنگ‌های امثال نشان می‌دهد که بلاغت‌نویسان و نیز فرهن‌نویسان که به جمع و تدوین مَثَل‌ها اهتمام داشته‌اند مباحث عدیده‌ای در خصوص ماهیت و ساخت مَثَل دارند، اما چون در بلاغت کلاسیک اسلامی، زبان ادبی حوزه‌ای خاص و مجزا از زبان عامیانه انگاشته ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
7. تحلیل رتوریکی صناعات ادبی در قصاید ناصر خسرو

فاطمه سادات طاهری

دوره 12، شماره 21 ، مهر 1401

http://dx.doi.org/10.22091/jls.2022.8661.1440

چکیده
  مقالۀ حاضر نقش رتوریکی صناعات ادبی در قصاید ناصرخسرو را بررسی‌می‌کند. از میان عوامل مؤثر بر فرایند ارتباط، تأکید بر پیام موجب ایجاد نقش شعری و ادبی زبان می‌شود؛ ازاین‌رو گاهی برخی از شاعران برای انتقال پیام و اندیشۀ خود از زبان شعر استفاده‌ می‌کنند؛ چنانکه ناصرخسرو با تبیین حقایق عقلی و اعتقادات مذهبی خود در قصاید خطابه‌مانند ...  بیشتر

علمی و پژوهشی
8. بررسی عناصر زبانی، بلاغی و محتوایی غزل 3 مهدی اخوان ثالث

سوده عباسی سرداری؛ یحیی کاردگر

دوره 12، شماره 21 ، مهر 1401

http://dx.doi.org/10.22091/jls.2022.7986.1378

چکیده
  چکیدهپژوهشگران «غزل3» از دفتر «آخر شاهنامه» سرودۀ مهدی اخوان ثالث را یکی از بهترین تغزلات معاصر دانسته‌اند. دلایل این برتری چیست و چرا این غزل در شعر معاصر چنین جایگاهی یافته است؟ یافته‌های این پژوهش با بهره‌گیری از روش تحلیلی و توصیفی نشان می‌دهد که این غزل در چهار حوزۀ زبانی، موسیقایی، بلاغی و محتوایی، مرزهای شعر را ...  بیشتر

علمی و پژوهشی
9. جایگاه قید و بسامد آن در روایت امیرارسلان رومی

وحید مبارک؛ مریم لک

دوره 12، شماره 21 ، مهر 1401

http://dx.doi.org/10.22091/jls.2021.5973.1257

چکیده
  داستان عامیّانۀ امیرارسلان مانند یک صحنۀ نمایش، روحیّات مردم دورۀ قاجار را با همۀ ناملایمات و اوضاع نامساعد آن به تصویر درمی‌آورد و نمایانگر ذهنیّت و وضع مردم آن عصر است. به همین دلیل، داستان‌های عامّه را می‌توان آینۀ تمام‌نمای دوران تألیفشان دانست. با بررسی ساختار دستوری این آثار می‌توان به سبک دوره یا نویسنده نیز دست یافت. بررسی ...  بیشتر

علمی و پژوهشی
10. سوسنِ ده زبانِ آزاده بررسیِ تصاویر شعری گل سوسن در ادبیات فارسی

علیرضا نبی لو

دوره 12، شماره 21 ، مهر 1401

http://dx.doi.org/10.22091/jls.2022.6129.1270

چکیده
  سوسن، از موضوعات و عناصری است که در شعر اغلب شاعران به کار رفته و با توجه به اوصاف و ویژگیهایش، امکان تصویر سازی بسیاری ایجاد کرده است،هدف این پژوهش،بررسی و تحلیل تصویر سازی شاعران از سوسن است، هدف دیگر، ترسیم نوع نگرش شاعران به این موضوع در طول تاریخ ادب فارسی است، از سوی دیگر میزان ابتکارها و تقلیدها در این تصویر سازی و نیز تنوع تصاویر ...  بیشتر

1. هنر ادبی و ادبیات هنری

منیر عسگر نژاد؛ محمدعلی گذشتی

دوره 5، شماره 7 ، فروردین 1394، ، صفحه 213-232

http://dx.doi.org/10.22091/jls.2015.480

چکیده
       هنر و ادبیات، دو شکل از آفرینش است که از دیدگاه زیبایی­شناسی به هم پیوسته­اند. هنر گاهی شکل زیباشناسانه­ خود را تغییر می­دهد که این تغییر شکل می­تواند از راه بازسازی زبان، فهم و دریافت صورت گیرد.  در نگرشی می­توان ادبیات را هنر نامید، وقتی اثر ادبی ویژگی­های منحصر به فرد اثر هنری را با خود دارد، یعنی اثری ...  بیشتر

2. بررسی ایجاز در زبان طرح

شیرزاد طایفی؛ سپیده محمدی خواه

دوره 5، شماره 7 ، فروردین 1394، ، صفحه 77-100

http://dx.doi.org/10.22091/jls.2015.475

چکیده
  شعر طرح، ایجاز زمانة ماست و از زیر­مجموعه­های شعر کوتاه به شمار می­رود، اما با وجود کوتاهی، قابلیت دربرگیری تمامی دغدغه­های انسان معاصر را داراست. حال اگر در این نوع شعر موجز، ذهنی توانمند و قلمی کارآمد، با گزینش کمترین واژگان و چینش هوشمندانة آن­ها، بیشترین معانی را به نمایش بگذارد و به اصطلاح بلاغیون به "ایجاز" دست یابد، ...  بیشتر

3. نقد اسطوره شناختی «گنبد سیاه» هفت پیکر نظامی

بتول واعظ؛ رقیه کاردل ایلواری

دوره 5، شماره 7 ، فروردین 1394، ، صفحه 233-252

http://dx.doi.org/10.22091/jls.2015.481

چکیده
  چکیده در این جستار، یکی از داستان‌های هفت پیکر نظامی با عنوان «گنبد سیاه» براساس نقد اسطوره­شناختی یا کهن الگویی تحلیل می­شود. نخست این قصه را از نظر شکل و ساخت داستانی و خط سیر رویدادهای داستان براساس هرم فریتاگ بررسی کرده ایم. ساختار روایتی قصه گنبد سیاه مانند دیگر داستان‌های کلاسیک و پیشامدرن، از سیری خطی پیروی می‌کند ...  بیشتر

4. نقد و تحلیل رمان «چراغ ها را من خاموش می کنم» از منظر زبان و جنسیت

ملاحت نجفی عرب

دوره 5، شماره 7 ، فروردین 1394، ، صفحه 181-212

http://dx.doi.org/10.22091/jls.2015.479

چکیده
  بررسی و تحلیل آثار ادبی از منظر زبان و جنسیت در زبان فارسی، موضوعی نسبتاً تازه است که به تحقیق و پژوهش نیاز بسیار دارد. اولین نظریه­ها را در این مبحث «رابین لیکاف» در مقاله­ی­ مشهور خود با عنوان «زبان و موقعیّت زن» مطرح کرد که تحول شگرفی در مطالعات زبان­شناسی اجتماعی ایجاد کرد، او برای اولین بار اعلام کرد زبان زنان ...  بیشتر

5. تحلیل تصاویر مستقل در شعر احمد شاملو

زهره صارمی؛ فرهاد طهماسبی

دوره 5، شماره 8 ، مهر 1394، ، صفحه 65-100

http://dx.doi.org/10.22091/jls.2016.729

چکیده
  در این مقاله تلاش شده است که در تحلیل فرآیند تصویر، بر نقش تصور تکیه شود. با حفظ ماهیت نظری تصویر، ساختاری با عناوین تصویر مرکزی، ابزار تصویر، لحن تصویر، کارکرد تصویر و ذهنیت تصویری متن برای آن در نظر گرفته شده است. آنگاه انواع تصویر از دید سطح و عمق، ایستایی و یویایی، نقاشیک و سینمایی، باز و گسترده ، محدود و بسته و تصاویر مستقل و وابسته ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
1. ایماژهای ابهام آفرین در اشعار اسیر شهرستانی

محمدامیر مشهدی؛ حسین اتحادی؛ محمدرضا مشهدی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 31 شهریور 1401

http://dx.doi.org/10.22091/jls.2022.8355.1410

چکیده
  در سبک هندی، گروهی از شاعران هستند که در کاربرد تصاویر غریب و دور از ذهن افراط کرده‌اند. آنگونه که گاه مفهوم کلامشان به معمّا نزدیک می‌شود. از همین رو به شاعران طرز خیال مشهور شده‌اند. اسیر شهرستانی، یکی از پیروان این شیوه است که در برخی تذکره‌ها او را بانی این طرز دانسته‌اند. در این تحقیق که به روش توصیفی-تحلیلی انجام گرفته، تشبیه ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
2. واکاوی واژگان نشاندار اجتماعی در غزلیات حافظ برپایۀ تحلیل گفتمان انتقادی فرکلاف

فرج‌الله نعمتی؛ محمد رضا یوسفی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 08 مهر 1401

http://dx.doi.org/10.22091/jls.2022.8410.1416

چکیده
  چکیده حافظ شیرازی (۷۲۷ ه.ق/ ۱۳۲۵م – ۷۹۲ ه.ق/ ۱۳۹۰م) در زمرة شاعران بزرگی است که غزلیاتش پر از واژگان نشان‌دار اجتماعیِ گوناگون با دلالت‌ها و ارزش‌های فراوانِ بیانی، رابطه‌ای و تجربی است. این واژگان، معانی‌ای فراتر از سطح معمولی و قاموسی دارند و راهی هستند به سوی درک بهتر اندیشه‌ها و آرمان‌های حافظ و پدیده‌ها و واقعیاتی که در زمانۀ ...  بیشتر

ابر واژگان