علمی و پژوهشی
مرگ شخصیّت در رمان نو «شازده احتجاب» گلشیری

مریم افرافر؛ ابراهیم محمدی

دوره 9، شماره 15 ، خرداد 1398، صفحه 9-40

https://doi.org/10.22091/jls.2019.2649.1125

چکیده
  رمان نو که در فرانسه با آثاری از «ساروت» و «رب گریه» آغاز شده بود، چند دهه بعد توانست با رمان شازده احتجاب گلشیری به عنوان گونه‌ای از رمان وارد ایران شود. گلشیری توانست با به کارگیری خلاقانۀ عناصر رمان نو به خوبی از عهدۀ این نوع برآید؛ به گونه‌ای که هم اثرش تقلید صرف نیست و هم از ویژگی‌‌های رمان نو خارج نشده‌است. گرچه امروزه ...  بیشتر

علمی و پژوهشی
بررسی بازتاب مؤلفه‌‌ها و ویژگی‌‌های رمانتیکی و غنایی در داستان‌‌های ترجمۀ فرج بعد از شدت

مهتاب اوتاری؛ محمدعلی خزانه دارلو

دوره 9، شماره 15 ، خرداد 1398، صفحه 41-69

https://doi.org/10.22091/jls.2019.2759.1131

چکیده
    فرج بعد از شدّت، از جمله آثار ارزندۀ قرن ششم به شمار می‌‌رود که در بردارنده مسائل اخلاقی و اعتقادی همانند: صبر در برابر سختی‌‌ها، توکل به خداوند در حل مشکلات، ایثار و از خودگذشتی، انسان‌‌دوستی، امیدواری در نیل به آرزوها با توکل به خداوند است. همان‌‌گونه که از عنوان کتاب برمی‌آید، نویدبخش گشایش و فرج برای انسان‌‌هایی است ...  بیشتر

علمی و پژوهشی
طبیعت‌گرایی چوبک در چراغ آخر (بررسی داستان‌های کوتاه «اسب چوبی» و «آتما، سگ من» از دیدگاه مکتب ناتورالیسم)

مهری تلخابی؛ مصطفی محمدی

دوره 9، شماره 15 ، خرداد 1398، صفحه 71-95

https://doi.org/10.22091/jls.2019.2433.1118

چکیده
  صادق چوبک از نویسندگان نسل اول پس از انقلاب مشروطه به عنوان شاخص‌ترین نویسندۀ ایرانی در ارائۀ آثاری در مکتب ناتورالیسم و پرچمدار این مکتب توانسته جایگاهی ویژه‌ برای خود در ادبیات ایران بدست آورد. نگاه بدبینانه و سیاه به حوادث و رخدادهای جامعۀ ایران برگرفته از مؤلفه‌هایی همچون: جبر محیط، اقتصاد و وراثت از عناصر اصلی و ساختار نوشته‌های ...  بیشتر

علمی و پژوهشی
طبقه‌‌‌بندی تکواژهای تصریفی زبان فارسی بر اساس مدل چهارتکواژ

عبدالحسین حیدری

دوره 9، شماره 15 ، خرداد 1398، صفحه 97-120

https://doi.org/10.22091/jls.2019.3560.1155

چکیده
  هدف از انجام تحقیق حاضر، ارائۀ طبقه‌‌‌بندی نوینی از تکواژهای تصریفی زبان فارسی در چارچوب مدل «چهارتکواژ» می‌‌باشد. مدل چهارتکواژ یک مدلِ تولید بنیان است. تکواژها در این مدل با توجه به انتخاب‌‌‌شان در سطوح مختلف تولید انتزاعی گفتار، به یک نوع تکواژ محتوایی و سه نوع تکواژ نظام‌‌مند تقسیم می‌‌‌‌شوند. با استناد به شواهد ...  بیشتر

علمی و پژوهشی
تأمّلی بر چند پژوهش در تصحیح متن دیوان خاقانی بر اساس معیارهای سبکی او

اکبر حیدریان؛ مریم صالحی نیا

دوره 9، شماره 15 ، خرداد 1398، صفحه 121-142

https://doi.org/10.22091/jls.2019.3234.1144

چکیده
    دیوان خاقانی شروانی علی‌‌رغم چند تصحیح موجود از آن، همچنان پژوهش‌‌های بسیاری در راستای تنقیح می‌‌طلبد. ازاین‌رو، خاقانی‌‌پژوهانِ بسیاری در پی بررسی و تحلیل ضبط‌های دیوان خاقانی برآمده‌اند. نگارندگان این مقاله تلاش دارند که کوشش‌‌های برخی خاقانی‌‌پژوهان را که نظراتی در خصوص بررسی تصحیف و تحریف در دیوان خاقانی شروانی ...  بیشتر

علمی و پژوهشی
ارزش‌ های زبانی و ادبی تنسیق‌ صفات در تاریخ وصاف (جلد چهارم)

حجت کجانی حصاری

دوره 9، شماره 15 ، خرداد 1398، صفحه 143-166

https://doi.org/10.22091/jls.2019.3436.1149

چکیده
  تنسیق‌صفات، آوردن صفات متوالی با نظمی خاص برای یک موصوف است. استفاده از تنسیق‌صفات در نثرهای مصنوع، کاری رایج است و نویسندگان این متون به دلایلی چون ایجاز یا اطناب، ایجاد موسیقی، خیال‌انگیز کردن متن و القای مفاهیم تازه، آن را به‌کار می‌برند. استفادۀ فراوان از این صنعت در تاریخ وصاف، آن را به ویژگی سبکی تبدیل کرده‌است. ارزش تنسیق‌صفات ...  بیشتر

علمی و پژوهشی
صدای سیاست‌ گریز زنانه در رمان چراغ‌ ها را من خاموش می‌ کنم

سعید کریمی قره بابا

دوره 9، شماره 15 ، خرداد 1398، صفحه 167-191

https://doi.org/10.22091/jls.2019.2735.1129

چکیده
  این مقاله بر پایه این گمان اولیه شکل گرفته‌است که عناصر و نشانه‌هایی از گفت‌وگومندی در رمان «چراغ‌ها را من خاموش می‌کنم» بازتاب یافته‌است. نویسنده، رمان را در تقابلِ راویِ زنِ داستان با امر سیاسی سامان داده‌است. ظاهراً راوی داستان، سیاست را با مردانگی یکی می‌پندارد. کلاریس مادر خانواده و شخصیّت اصلی داستان سعی می‌کند تا ...  بیشتر

علمی و پژوهشی
مقایسه عناصر اجرایی در نقالی و تعزیه‌خوانی

سمانه کیانی بیدگلی؛ اقدس فاتحی

دوره 9، شماره 15 ، خرداد 1398، صفحه 193-229

https://doi.org/10.22091/jls.2019.3438.1150

چکیده
  نقالی شاهنامه و تعزیه‌خوانی از هنرهای بومی ایران هستند که از دیرباز تاکنون طرفداران بسیاری داشته‌اند. این دو هنر، عناصر اصلی نمایش را یکجا به روی صحنه می‌برند و گزارشی هنرمندانه و موسیقایی از جدال‌‌های تاریخی - مذهبی و پهلوانی ارائه می‌کنند. جستار حاضر با شیوه توصیفی- مقایسه‌ای، دو هنر نقالی و تعزیه‌خوانی را از دید عناصر اجرایی ...  بیشتر

علمی و پژوهشی
بررسی و تحلیل موضوعات و مفاهیم دینی کتاب‌‌های شعر کودکان و نوجوانان در بین سال‌‌های 1390 الی 1393

مهدی محمدی؛ ایمان مطهری‌نیا

دوره 9، شماره 15 ، خرداد 1398، صفحه 231-258

https://doi.org/10.22091/jls.2019.3707.1161

چکیده
  در ادبیات کودک و نوجوان به‌ویژه در سال‌های اخیر، موضوعات مذهبی حضور پررنگ و چشمگیری داشته و شاعران و نویسندگان، اقبال زیادی به نگارش داستان و سرودن شعر با مضامین دینی نشان داده‌اند. ادبیات کودک و نوجوان مخصوصاً به زبان شعر ‌که جنبه‌‌ تأثیرگذاری‌‌اش به دلیل آهنگ و قافیه آن و نیز کوتاه بودنش نسبت به داستان، متجلّی‌تر است‌، رسانه‌ای ...  بیشتر

علمی و پژوهشی
تصویرپردازی‌های هنرمندانه نظامی از مؤلّفه‌‌های منظومه خسرو و شیرین

حمزه محمدی ده چشمه؛ اسماعیل صادقی؛ فریبا معینی

دوره 9، شماره 15 ، خرداد 1398، صفحه 259-281

https://doi.org/10.22091/jls.2019.3382.1147

چکیده
  زبان شعر نظامی که از برجسته‌ترین شاعران سبک آذربایجانی است، کاملاً تصویری و کنایی است و در شعر او استفاده هنرمندانه از انواع صورخیال بسیار دیده می‌شود. اگرچه ماجرای خسرو و شیرین در قرن ششم داستانی مشهور و آشنا برای عام و خاص بوده‌است، هنرنمایی نظامی در شیوه بیان از جمله در توصیف و تصویر زیبارویان و صحنه‌های طبیعت، آشکارا دیده می‌شود. ...  بیشتر

علمی و پژوهشی
جلوۀ عارفانۀ آیرونی نمایشی در دفتر اوّل مثنوی معنوی

جلیل مشیّدی؛ احمد حیدری گوجانی

دوره 9، شماره 15 ، خرداد 1398، صفحه 283-314

https://doi.org/10.22091/jls.2019.3599.1158

چکیده
   آیرونی یکی از عوامل نارسایی و پیچیدگی متن است که در زبان فارسی معادل طنز و طعن می‌باشد که با هدف تأدیب و تنبیه، در متن توازن و انسجام ایجاد کرده و لازمه هر اثر هنری است. مولوی در مثنوی معنوی که اثری تعلیمی‌ـ‌عرفانی است در قالب حکایت‌های حکمت‌آمیز قصد تعلیم و آگاهی بخشی دارد؛ لذا آیرونی بازتاب گسترده‌ای در این اثر تمثیلی دارد ...  بیشتر

علمی و پژوهشی
تأثیر حافظ بر ذهن و زبان شفیعی‌کدکنی

یعقوب نوروزی؛ سیف الدین آب برین

دوره 9، شماره 15 ، خرداد 1398، صفحه 315-345

https://doi.org/10.22091/jls.2019.3487.1153

چکیده
  سنّت، اساس بنای استوار شعر است و هر شاعری متأثر از سنّت ادبی و اشعار پیشینیان است. این تأثیرپذیری در شعر برخی شاعران کم و در شعر برخی، پُر رنگ است. شفیعی از شاعرانی است که سنّت و اشعار پیشینیان و جلوه‌های آن در شعر او پر‌رنگ‌تر از اغلب شاعران معاصر است. او به سبب دلبستگی به میراث کهن ادب فارسی، از شاعران پیشین متأثر شده‌است. در این میان، ...  بیشتر