پژوهش در بهره‌‌گیری مولوی از کارایی پسوند در ایجاد مبالغه

سید ناصر جابری اردکانی؛ مجاهد غلامی

دوره 12، شماره 21 ، مهر 1401، ، صفحه 83-113

https://doi.org/10.22091/jls.2022.8335.1406

چکیده
  «مبالغه» در زبان و ادب فارسی جایگاه ممتازی دارد امّا برخلاف بسیاری از دیگر عناصر بلاغی به آن توجّه اندکی شده‌‌ و حتی دربارۀ شیوه‌های ساخت آن اغلب به همان دیدگاه‌‌های سنّتی اکتفا شده ‌‌است. در دیدگاه‌‌های سنّتی، مبالغه بی‌‌آنکه به شیوه‌‌های ساخت آن توجّه شده ‌‌باشد، بر اساس میزان بزرگ‌نمایی در آن به سه نوعِ «مبالغه»، ...  بیشتر

پژوهشی در مبادی بلاغی و دستوری تحمیدیه‌نویسی با تکیه بر دیباچه‌های آثار نثر فنّی

علی شهلازاده؛ میرجلیل اکرمی

دوره 12، شماره 21 ، مهر 1401، ، صفحه 145-173

https://doi.org/10.22091/jls.2022.8415.1417

چکیده
  شاعران و نویسندگان ادب پارسی از دیرباز، طلیعه آثار منظوم و منثور خود را به نام و یاد خداوند آراسته‌اند. این سنّت که در اساس، ریشه در عواطف دینی و خداشناسانه مولّفان دارد، گویی با محدودیّت‌هایی نیز مواجه بوده است. یکی از این محدودیّت‌ها، رعایت اسلوب آغاز کلام است که از عهود پیشین همواره با ستایش خداوند همراه بوده و دیباچه‌نویسان ...  بیشتر

تحلیل عناصر زبانی، موسیقایی، بلاغی و محتوایی «غزل3» مهدی اخوان ثالث

یحیی کاردگر؛ سوده عباسی سرداری

دوره 12، شماره 21 ، مهر 1401، ، صفحه 233-259

https://doi.org/10.22091/jls.2022.7986.1378

چکیده
  پژوهشگران، «غزل 3» از دفتر «آخر شاهنامه» مهدی اخوان ثالث را یکی از بهترین تغزلات معاصر دانسته‌اند اما چندان به دلایل برتری و جایگاه این غزل در شعر معاصر اشاره نکرده‌‌اند. در این پژوهش با بهره‌گیری از روش تحلیلی _ توصیفی، اثبات کردیم که این غزل در چهار حوزۀ زبانی، موسیقایی، بلاغی و محتوایی، مرزهای شعر را درنوردیده و به ...  بیشتر

تقابل‌های دوگانه و معنایی در ساختار بلاغی و نحوی کلام سعدی

محمدعلی خالدیان؛ سکینه یگانه؛ کبری نودهی

دوره 12، شماره 21 ، مهر 1401، ، صفحه 327-351

https://doi.org/10.22091/jls.2023.8685.1443

چکیده
  بررسی مبحث تقابل‌های دوگانه در آثار ادبی و هنری به ‌جهت درک و دریافت بهتر و عمیق‌تری از این آثار، امروزه مورد توجه زبانشناسان و روایت‌شناسان معاصر قرار گرفته است. در این پژوهش با نگاهی به آثار و اندیشه‌های سعدی، به بررسی تقابل‌های دوگانه یا زوج‌های متقابل به ‌عنوان یکی از ارکان و عناصر محوری در مؤلفه‌هایی که سعدی به بیان مضامین ...  بیشتر

نگاهی به ترفند ایهام در مثنوی شیرین و فرهاد سلیمی ‌جرونی

ایوب امیدی؛ علی اکبر کمالی نهاد

دوره 12، شماره 21 ، مهر 1401، ، صفحه 353-384

https://doi.org/10.22091/jls.2023.8604.1434

چکیده
  سلیمی جرونی از شاعران مثنوی سُرای قرن نهم و از پیروان خوش ذوق نظامی گنجوی است؛ اشعارش سرشار از صنایعِ معنوی و زیبایی های بدیعی است؛ ایهام از جمله صنایعِ معنوی و از ابزار هنجارگریزی در کلام است که سهم بسزایی در تصویرسازی و آرایشِ کلام سلیمی دارد. این پژوهش به روش توصیفی-تحلیلی می کوشد به بررسی این شگرد هنری در مثنوی شیرین و فرهاد سلیمی ...  بیشتر

خوانش بلاغی- کنشی (بوردیویی) داستان های مرغ انجیر، پیگمالیون و صداخونۀ غلامحسین ساعدی

شیرزاد طایفی؛ محمّد شیخ الاسلامی

دوره 11، شماره 20 ، اسفند 1400، ، صفحه 195-230

https://doi.org/10.22091/jls.2022.7787.1357

چکیده
  از جمله دست افزارهای پژوهشگر حوزۀ ادبیات در تحلیل یک متن، نقدِ بلاغی و نقدِ جامعه شناسی است. حال، اگر بتوان میان این دو نوع نقد ارتباطی روشمند و هدفمند برقرار کرد، مرز باریک میان جامعه شناسی ادبیات و نقدِ جامعه شناسی مشخص‌تر، پویایی و سیالیت دست‌افزارها تقویت و توانمندیِ خالقِ متن و ظرفیت-های اثرش، بیش از پیش، شناخته می‌شود. پرسش ...  بیشتر

کارکردهای محتوایی و زیبایی‌ شناختی گل‌‌ها و گیاهان در اشعار حسین منزوی

سید مهدی رحیمی؛ سامره شاهگلی

دوره 10، شماره 18 ، اسفند 1399، ، صفحه 253-284

https://doi.org/10.22091/jls.2020.5484.1228

چکیده
  علاقه به گل‌ها و گیاهان و استفاده از عناصر طبیعی در شعر به دورة خاصی تعلق ندارد. اغلب شاعران کوشیده‌اند تا با استفاده از پدیده‌های طبیعی و ترکیبات تازه‌ای که خلق می‌کنند به مفاهیم و اندیشه‌های مورد نظرشان بپردازند اما گرایش به طبیعت و گل‌ها و گیاهان در شعر کلاسیک با شعر معاصر تا حدودی متفاوت است؛ در شعر معاصر تجلّی طبیعت و گل‌ها ...  بیشتر

بازتاب زبان هنری نهج البلاغه در ترجمۀ سید جعفر شهیدی

محمدرضا یوسفی؛ رقیه ابراهیمی شهرآباد

دوره 5، شماره 8 ، مهر 1394، ، صفحه 193-217

https://doi.org/10.22091/jls.2016.734

چکیده
     مجموعۀ خطبه ­ها، نامه ­ها و حکمت­های امیرالمؤمنین(ع) که جمع کننده­اش شریف رضی(ره)، به حق نهج­البلاغه­اش نامیده است، بلاغت مجسم و فصاحت محقق است. زیرا به دور از ایجاز مخل و اطناب ممل، معیار تمام عیار زیبایی و الگوی کامل روشنی است به گونه­ای که از دیر زمان تا عصر ما موافقان و مخالفان بر آن صحه گذاشته­اند. در بین عامه ...  بیشتر