علمی و پژوهشی
1. فصل و وصل از منظر علم معانی و دستور زبان فارسی

عباسعلی وفایی؛ سمیه آقا بابایی

دوره 5، شماره 7 ، فروردین 1394، صفحه 7-38

http://dx.doi.org/10.22091/jls.2015.473

چکیده
  چکیده    علم معانی، یکی از شاخه‌های سه­گانه‌ علوم بلاغی به شمار می‌رود که از دیرباز، سخن گفتن بر مقتضای حال و مقام مخاطب وگوینده، موضوع اصلی این علم بوده است. بحث از معنا، علم معانی را در پیوند با علومی چون معنا شناسی قرار می‌دهد، اما آنچه عامل تمایز این دو علم می‌شود، بحث از معنای ثانویه جملات بر اساس مقتضای حال است. اگرچه ...  بیشتر

علمی و پژوهشی
2. ساختار زبانی سبک خراسانی در قصاید سروش اصفهانی

محمدرضا نجاریان؛ فاطمه عابدینی

دوره 5، شماره 7 ، فروردین 1394، صفحه 39-76

http://dx.doi.org/10.22091/jls.2015.474

چکیده
   میرزا محمّد علی خان  متخلص به سروش  (1228-1285ق)، از شاعران بنام دوره بازگشت ادبی به شمار می­رود که قصایدش تقلیدی از قصیده سرایان نامی دوره غزنوی است، تا آنجا که وی ملقب به فرخی قرن سیزده شده است. نمود واژگانی چون پاداشن، فریشته، آهو (عیب) و ایچ ؛ اصطلاحات دیوانی مثل اقطاع، پرّه، دبّوس و طغرا؛ اصطلاحات و افعال کهن همچون یله کردن، ...  بیشتر

علمی و پژوهشی
3. بررسی ایجاز در زبان طرح

شیرزاد طایفی؛ سپیده محمدی خواه

دوره 5، شماره 7 ، فروردین 1394، صفحه 77-100

http://dx.doi.org/10.22091/jls.2015.475

چکیده
  شعر طرح، ایجاز زمانة ماست و از زیر­مجموعه­های شعر کوتاه به شمار می­رود، اما با وجود کوتاهی، قابلیت دربرگیری تمامی دغدغه­های انسان معاصر را داراست. حال اگر در این نوع شعر موجز، ذهنی توانمند و قلمی کارآمد، با گزینش کمترین واژگان و چینش هوشمندانة آن­ها، بیشترین معانی را به نمایش بگذارد و به اصطلاح بلاغیون به "ایجاز" دست یابد، ...  بیشتر

علمی و پژوهشی
4. نگاهی به هنجارگریزی در شعر نیما

یدالله بهمنی مطلق؛ مریم سیوندی

دوره 5، شماره 7 ، فروردین 1394، صفحه 101-124

http://dx.doi.org/10.22091/jls.2015.476

چکیده
  پیام­های بسیاری در ادبیات، وجود دارد که قواعدصرفی و نحوی را در زبان مخدوش می­سازد. شکستن یا گذر از این قواعد، مخاطب را متوجه­ پیام جدیدی می­سازد. زبان ادبی معمولاً به طور آگاهانه و عمدی­، از هر قاعده­ای فراتر می­رود و به این اعتبار، شاید بتوان ادبیات را به معنای گریز از اقتدار زبان و انقلاب مداوم زبان خواند و شعر را گذر از ...  بیشتر

علمی و پژوهشی
5. هنجارگریزی معنایی در داستان های بیژن نجدی

فاطمه سلطانی؛ طاهره میرهاشمی

دوره 5، شماره 7 ، فروردین 1394، صفحه 125-146

http://dx.doi.org/10.22091/jls.2015.477

چکیده
  هنجارگریزی معنایی، یکی از شیوه‌هایی است که شاعران و نویسندگان، با بهره‌گیری به­جا و هنرمندانه از آن، سطح ادبی آثارشان را ارتقا می‌بخشند. بیژن نجدی از جمله نویسندگانی است که در ساخت و پرداخت داستان­های خود، تمایل زیادی به استفاده از این شیوه داشته است. از آن­جا که هنجارگریزی معنایی بیشتر خاص شعر است، بهره‌گیری از آن در آثار ...  بیشتر

علمی و پژوهشی
6. بررسی نماد در دیوان ناصرخسرو

جهانگیر صفری؛ ابراهیم ظاهری عبدوند

دوره 5، شماره 7 ، فروردین 1394، صفحه 147-180

http://dx.doi.org/10.22091/jls.2015.478

چکیده
  اشعار ناصرخسرو از جنبه­های گوناگون قابل بررسی است و هدف در این پژوهش،  بررسی نماد در شعر این شاعر است.  ابتدا نمادهای به کار رفته در دیوان وی، از جهت خاستگاه  بررسی و سپس انسانی یا فرارونده بودن آ­­­­ن­ها مشخص شده است. نمادهای به کار رفته در دیوان ناصرخسرو، از نوع نمادهای انسانی هستند و خاستگاه آن­ها طبیعت (درختان) ...  بیشتر

علمی و پژوهشی
7. نقد و تحلیل رمان «چراغ ها را من خاموش می کنم» از منظر زبان و جنسیت

ملاحت نجفی عرب

دوره 5، شماره 7 ، فروردین 1394، صفحه 181-212

http://dx.doi.org/10.22091/jls.2015.479

چکیده
  بررسی و تحلیل آثار ادبی از منظر زبان و جنسیت در زبان فارسی، موضوعی نسبتاً تازه است که به تحقیق و پژوهش نیاز بسیار دارد. اولین نظریه­ها را در این مبحث «رابین لیکاف» در مقاله­ی­ مشهور خود با عنوان «زبان و موقعیّت زن» مطرح کرد که تحول شگرفی در مطالعات زبان­شناسی اجتماعی ایجاد کرد، او برای اولین بار اعلام کرد زبان زنان ...  بیشتر

علمی و پژوهشی
8. هنر ادبی و ادبیات هنری

منیر عسگر نژاد؛ محمدعلی گذشتی

دوره 5، شماره 7 ، فروردین 1394، صفحه 213-232

http://dx.doi.org/10.22091/jls.2015.480

چکیده
       هنر و ادبیات، دو شکل از آفرینش است که از دیدگاه زیبایی­شناسی به هم پیوسته­اند. هنر گاهی شکل زیباشناسانه­ خود را تغییر می­دهد که این تغییر شکل می­تواند از راه بازسازی زبان، فهم و دریافت صورت گیرد.  در نگرشی می­توان ادبیات را هنر نامید، وقتی اثر ادبی ویژگی­های منحصر به فرد اثر هنری را با خود دارد، یعنی اثری ...  بیشتر

علمی و پژوهشی
9. نقد اسطوره شناختی «گنبد سیاه» هفت پیکر نظامی

بتول واعظ؛ رقیه کاردل ایلواری

دوره 5، شماره 7 ، فروردین 1394، صفحه 233-252

http://dx.doi.org/10.22091/jls.2015.481

چکیده
  چکیده در این جستار، یکی از داستان‌های هفت پیکر نظامی با عنوان «گنبد سیاه» براساس نقد اسطوره­شناختی یا کهن الگویی تحلیل می­شود. نخست این قصه را از نظر شکل و ساخت داستانی و خط سیر رویدادهای داستان براساس هرم فریتاگ بررسی کرده ایم. ساختار روایتی قصه گنبد سیاه مانند دیگر داستان‌های کلاسیک و پیشامدرن، از سیری خطی پیروی می‌کند ...  بیشتر

علمی و پژوهشی
10. جنبه‌های مثبت و منفی رنگ سیاه در شعر عنترة بن شداد

علی صیادانی؛ امیر مقدم متقی

دوره 5، شماره 7 ، فروردین 1394، صفحه 253-276

http://dx.doi.org/10.22091/jls.2015.482

چکیده
  جستار حاضر، کاوشی در ابعاد معناشناختی رنگ سیاه و کارکردهای مثبت و منفی آن در شعر عنترة بن شداد، شاعر عفت پیشه ماقبل اسلام است. پژوهش حاضر نشان دهنده این است که در بُعد مثبت، این نوع رنگ، گاه در یک ساختار تشبیهی نمود می‌یابد، همچون تشبیه پوست سیاه به مُشْک و عنبر؛ گاه در سیاهی رنگ موی یار و یا چشمان سیاه او جلوه می‌شود و زمانی هم در فضای ...  بیشتر