شیوه‌های تصویرپردازی( ایماژیسم) در اشعار فریدون مشیری

نوع مقاله : بلاغی

نویسندگان

1 دانشیار زبان و ادبیات فارسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.

2 کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.

10.22091/jls.2026.14874.1768

چکیده

ایماژیسم، مکتبی ادبی است که در اوایل قرن بیستم در اندیشه توماس ارنست هیوم ( Robert Ernest Hume) شکل گرفت. این مکتب بر خلق تصاویری دقیق، شفاف و ملموس در شعر با تمرکز بر زبان موجز، حذف زواید کلامی، آزادی در انتخاب وزن، ارائه‌ تصاویر بصری زنده، تأکید داشت. مکتب ایماژیسم( تصویرگرایی) در ادبیات جهان در اشعار تی اس الیوت (Thomas Stearns Eliot) و ازرا پاوند(Ezra Pound ) توانست زمینه تحول شعر آزاد در جریان‌های رایج ادبی را به وجود آورد. در ایران برخی از شاعران معاصر همچون نیمایوشیج، سهراب سپهری، فروغ فرخزاد و فریدون مشیری متاثر از این مکتب بوده‌اند. در این مقاله، به بررسی برخی اشعار فریدون مشیری در دفتر «آهنگ باران» به شیوه توصیفی-تحلیلی پرداخته شد. یافته‌ها نشان می‌دهد مشیری با خلق تصاویری نوستالژیک، ملموس و اغلب موسیقیایی، موفق شد مفاهیم انتزاعی عاطفی و انسانی را عینیت بخشد. عمده‌ترین شیوه‌های ایماژیستی او عبارتند از: شخصی‌سازی اشیاء و پدیده‌های طبیعی، استفاده از تصاویر چندحسی و خلق صحنه‌هایی روایت‌گر که همچون پرده‌ای سینمایی بر ذهن مخاطب نقش می‌بندد. این تصویرگریِ لطیف، نه تنها زیبایی‌شناختی شعر او را تعالی می‌بخشد، بلکه مهم‌ترین عامل ایجاد پیوند عاطفی با مخاطب و ماندگاری اشعارش به شمار می‌رود. نتیجه‌ای که حاصل شد این بود که تصویرگرایی در شعر مشیری، صرفاً یک تکنیک ادبی نیست، بلکه زیرساخت اصلی جهان‌بینی شاعرانه اوست. این ایماژیسمِ «لطیف» که ریشه در نگاهی عمیقاً انسانی و عاطفی دارد، مهم‌ترین عامل ایجاد همذات‌پنداری مخاطب و تبدیل شعر مشیری به آیینه‌ای از احساسات مشترک و خاطرات جمعی است. بدین ترتیب، مشیری نه به عنوان یک پیرو تقلیدی، بلکه به عنوان یک تصویرگر مستقل و صاحب‌سبک در شعر معارف فارسی شناخته می‌شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Methods of Imagery (Imagism) in the Poems of Fereydoun Moshiri

نویسندگان [English]

  • abdollah hasanzademirali 1
  • farzaneh koochakpour 2
1 Associate Professor of Persian Language and Literature, Faculty of Humanities, Semnan University, Semnan, Iran.
2 Master's degree in Persian Language and Literature, Faculty of Humanities, Semnan University, Semnan, Iran.
چکیده [English]

The literary movement of Imagism was one of the major and influential currents of early twentieth‑century Western literature, emerging in reaction to the verbosity, rhetorical expression, generalization, and excessive emotionalism of preceding literary schools. The theoretical roots of this movement can be traced to the ideas of Thomas Ernest Hulme, and it reached maturity in the works of poets such as Ezra Pound and T. S. Eliot. Imagism reduced poetry to the recording of a “pure moment” of human perception—a moment that, through concrete imagery, compressed language, and the elimination of verbal excess, is directly and immediately impressed upon the reader’s mind. By emphasizing clear, tangible, multisensory images and a relative liberation from traditional metrical patterns, Imagism paved the way for a fundamental transformation in modern Western poetry. The impact of this movement is also observable in contemporary Persian literature through the translation of modern works and the developments of New Persian Poetry, and a number of Iranian poets have been influenced by its principles, each in their own distinctive way.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Imagism
  • Fereydoun Moshiri
  • Aesthetics of Image
  • Baran'؛ s Songbook
  • Contemporary Persian Poetry
CAPTCHA Image