نوع مقاله: علمی و پژوهشی

نویسندگان

1 دانش‌آموختۀ دکتری زبان و ادبیّات فارسی دانشگاه یزد

2 کارشناس‌ارشد زبان و ادبیّات فارسی دانشگاه شهرکرد

10.22091/jls.2020.5534.1233

چکیده

تخیلِ هنری شاعر مهم‌‌ترین عامل شکل‌‌دهنده به شعر اوست، اما مکان و زمان بر گفتمان وی تأثیر چشمگیری دارد. در پیوند با این موضوع، شعر غنایی فارسی به‌ویژه غزل، حاصل حساسیت و عاطفه شاعر در روزگاری پُر تلاطم است. چنین روزگاری دو واکنش را از سوی شاعر در برداشته؛ فروخزیدن به جهان درون یا برون‌‌رفت از مکان واقعی و جستجوی زمان ـ مکانی عاری از آشوب. در این میان دو شاعر از دو دوره و سبک ادبی فارسی یعنی «سبک عراقی» و «هندی» که به سبب تحولات عمیق فرهنگی ـ دینی، سیاسی و اجتماعی، بخش قابل توجهی از عمر خود را در سفر و مهاجرت سپری‌‌نمودند، موجد نگرش‌‌های متفاوتی به جایگاه و ویژگی‌‌های معشوق در غزل گردیدند که پیش از آن بی‌‌سابقه بوده‌‌است. در این پژوهش کوشش‌‌شده به روش توصیفی ـ تحلیلی، غزل‌‌های عاشقانه سعدی و یکی از پیروان او (طالب آملی) بررسی‌‌شود تا تحولات ایجاد‌‌شده بوسیله این دو شاعر متأثر از سفر و یا مهاجرت بر اجزای غزل نقد‌‌ گردد. حاصل‌‌کار نشان‌‌می‌‌دهد ریشه‌‌های اصلی تفکر دو شاعر، متأثر از زمینه و زمانه مهاجرت یا سفر به غرب و شرق (عراق و شبه‌‌قاره)، خودآگاه منجر به تغییر زاویه‌‌دید شاعر در پرداخت مضمون عشق، منش‌‌وکنش معشوق و عاشق و توصیف ظاهر ایشان شده و مفاهیم و گفتمان جدیدی را در حوزه شعر غنایی فارسی رقم‌‌زده‌‌است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Investigating the Reflection of Travel Components (Migration) in Saadi Shirazi and Talib Amoli

نویسندگان [English]

  • Sakineh Abbasi 1
  • roohallah Hashemi 2

1 PhD in Persian Literature, University of Yazd

2 MA in Persian Literature, University of Shahr-e-kord

چکیده [English]

The poet's artistic imagination is the most important factor shaping his poetry, but the place and time has a significant impact on his discourse. In connection with this subject, Persian poetry, especially Ghazal, is the result of a poignant sensitivity and affection in times of turbulence. Such a time has taken two reactions from the poet: to crawl into the world inside or out of the real place and to seek a place free of chaos. In this regard, two poets from two Persian literary styles, the Iraqi and Indian style, who spent a significant part of their life in travel and migration due to profound cultural, religious, political, and cultural changes, led the attitudes Different in the position and characteristics of the beloved in the ghazal, which has previously been unprecedented, Saadi's romantic lyrics and one of his followers (Talib Amoli) are reviewed in order to review the changes created by these two poets. The result of this study indicates that the main roots of the two poets' thinking influenced by the context and time of immigration or traveling to the West and the East (Iraq and Indies), the consciousness led to a change in the angle of the poet in the sense of love, The influence of the beloved and the lover and the description of their appearance, new concepts and discourse in the field of Persian poetry. Most of the changes created by Sa'di and Taliban are related to the synchronic axis and the succession of Ghazal.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Persian Lyric literature
  • Saadi
  • Talib Amoli
  • Immigration
  • Travel
  • Ghazal

احمدزاده، شیده.(1391). مهاجرت در ادبیّات و هنر. تهران: سخن.

جعفری، مسعود.(1378). سیر رمانتیسم در اروپا. تهران: مرکز.

حمیدیان، سعید.(1393). سعدی در غزل. چاپ سوم. تهران: نیلوفر.

دیلتای، ویلهلم.(1394). شعر و تجربه (نقادی هنر). ترجمه منوچهر صانعی دره‌‌بیدی. تهران: ققنوس.

سعدی شیرازی، شیخ مصلح‌‌الدین.(1361). غزلیات سعدی. تصحیح حبیب یغمایی. تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی.

شفیعی‌کدکنی، محمّدرضا.(1380). صورخیال در شعر فارسی. چاپ هشتم. تهران: آگاه.

شمیسا، سیروس.(1374). سبک شناسی شعر. تهران: فردوس.

ـــــــــــــــ . (1386). زمینه اجتماعی شعر فارسی. چاپ دهم. تهران: اختران.

صفا، ذبیح‌‌الله.(1378). تاریخ ادبیّات ایران. جلد2 و 4. چاپ دوازدهم. تهران: فردوس.

طالب آملی، محمّد.(1346).کلیات اشعار ملک‌‌الشعرا طالب آملی. به اهتمام و تصحیح و تحشیه شهاب طاهری. تهران: سنایی.

طهماسبی، فرهاد.(1395). جامعه‌‌شناسی غزل فارسی. تهران: علمی فرهنگی.

غلامرضایی، محمّد.(1377). سبک ‌‌شناسی شعر فارسی (از رودکی تا شاملو). تهران: جامی.

فخرالزمانی، عبدالنبی.(1340). تذکره میخانه. به‌‌کوشش احمد گلچین‌‌معانی. تهران: اقبال.

قاضی مرادی، حسن.(1380). استبداد در ایران. تهران: نشر اختران.

منشی، قاضی میراحمد.(1383).  گلستان هنر.  به اهتمام احمد سهیلی‌خوانساری. چاپ چهارم. تهران: منوچهری.

ولک، رنه.(1389). تاریخ نقد جدید. ترجمه سعید ارباب شیرانی. جلد 1. تهران: نیلوفر.

Mishra, Sudesh. (2002)."Diaspora criticism". in introducing criticism at the 21th century. ed Julian ـ Wolfreys, Edimburgh university press.

Wisker, Gina. (2007). Key concepts in postcolonial literature. hound mills. palgrave macmillan.

CAPTCHA Image