دوره 9 (1398)
دوره 8 (1397)
دوره 7 (1396)
دوره 6 (1395)
دوره 5 (1394)
دوره 4 (1390)
دوره 3 (1389)
دوره 2 (1386)
دوره 1 (1385)
تعداد دوره‌ها 10
تعداد شماره‌ها 18
تعداد مقالات 166
تعداد نویسندگان 245
تعداد مشاهده مقاله 92,322
تعداد دریافت فایل اصل مقاله 135,211
نسبت مشاهده بر مقاله 556.16
نسبت دریافت فایل بر مقاله 814.52
-----------------------------------------
تعداد مقالات ارسال شده 306
تعداد مقالات رد شده 169
درصد عدم پذیرش 55
تعداد مقالات پذیرفته شده 96
درصد پذیرش 31
تعداد پایگاه های نمایه شده 7
تعداد داوران 149

ضمن تقدیر و تشکر از همراهی پژوهشگران ارجمند با این نشریه، به استحضار می‌رساند با توجه به مفاد آیین‌نامۀ نشریات علمی مورّخ  1398/02/09 وزارت عتف و ضرورت تخصصی‌تر شدن موضوع نشریات، عنوان نشریه (علوم ادبی) به استناد نامۀ وزارت علوم به شمارۀ 156327 مورّخ 1399/07/27 به «پژوهش‌های دستوری و بلاغی» تغییر کرده‌است. لازم به ذکر است که این عنوان با شناسه مجوز 18586 به تصویب وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز رسیده‌است. بنابراین از تاریخ فوق، نشریه تنها مقالات «دستوری و بلاغی» پژوهشگران گرامی را در دستور کار قرار داده‌است و شماره 17 (بهار و تابستان 1399) آخرین شماره «علوم ادبی» خواهد بود.

 نشریۀ علمی «پژوهش‌های دستوری و بلاغی» دانشکده ادبیّات و علوم ­انسانیِ دانشگاه قم نشریه‌ای است که در حوزه مطالعات زبان و ادب فارسی منتشر می‌شود. یکی از اهداف اصلی این نشریه، گسترش، تحول و توسعۀ زبان و ادبیّات فارسی در ایران و سایر سرزمین‌های فارسی زبان و فراهم نمودن فضایی برای عرضۀ دیدگاه‌‌ها و پژوهش­‌های نو در عرصۀ «دستور و بلاغت» است. «دستور و بلاغت» از مباحث عمده و ارکان اساسی تحقیقات زبان و ادبیّات فارسی به شمار می‌آید که از گذشته تاکنون مورد توجه بسی از پژوهش­‌گران این عرصه بوده‌است و نشریات علمی هم که شاخص پیشرفت علمی این قبیل تحقیقات به شمار می‌رود، بستر بسیار مناسبی است تا استادان و محققان زبان و ادبیّات فارسی، پژوهش­‌های علمی خود را از این طریق ارائه و منتشر کنند. نشریۀ علمی «پژوهش‌های دستوری و بلاغی» تازه‌ترین یافته‌های دستوری و بلاغی پژوهشگران را می‌پذیرد.

  • کشور محل چاپ: ایران
  • ناشر: انتشارات دانشگاه قم
  • رتبه در isc:  ضریب تأثیر 0.057  ـــ Q 3
  • فرمت:  چاپی و الکترونیکی
  • شاپای چاپی:   ‪۲۴۷۶-۴۱۷۵
  • شاپای الکترونیکی: ‪۲۴۷۶-۴۱۸۳
  • وضعیت چاپ: چاپی و الکترونیکی
  • نوبت‌های چاپ: دوفصلنامه
  • دسترسی به مقالات قبلی: بله
  • زبان مجله: فارسی (چکیده و منابع انگلیسی)
  • حوزه  تخصصی: زبان و ادبیّات فارسی/ دستور و بلاغت
  • هزینه چاپ مقاله: ندارد
  • دسترسی رایگان و آزاد به مقالات: بله
  • نمایه شده: بله
  • نوع  داوری: داوری بدون نام و حداقل 2 داور
  • زمان داوری: 9 هفته
  • ایمیل مجله: jls@qom.ac.ir
  • سایت های نمایه کننده:
     ISC ,Magiran, Noormags, Civilica
    پرتال جامع علوم انسانی، مرکز منطقه‌ای اطلاع‌رسانی علوم و فناوری

 

 

 نویسندگان گرامی توجه فرمایند:


* قبل از ارسال مقالات، حتماً مطالب راهنمای نویسندگان را مطالعه فرموده و مقاله خود را متناسب با آن تنظیم و ارسال کنید. نشریه از پذیرش مقالاتی که این اصول را رعایت نکرده‌اند، معذور است. بارگذاری فرم تعهدنامه و تعارض منافع به هنگام ارسال مقالات الزامی است.

* این نشریه برای جلوگیری از سرقت علمی، همۀ مقالات را در دو مرحله (قبل از داوری و قبل از چاپ)، از طریق سامانۀ سمیم نور مشابهت‌یابی می‌کند.

 

1. کارکرد پیشوندها و پیش واژک های فعلی در فرهنگنامۀ قرآنی

مریم ایزدی؛ قربانعلی ابراهیمی؛ عطامحمد رادمنش

دوره 10، شماره 18 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 9-39

http://dx.doi.org/10.22091/jls.2020.5703.1242

چکیده
  پیشینه کاربرد فعل با پیشوند و پیش‌واژک در زبان‌های ایرانی به دورة باستان می‌رسد. برخی از این پیشوندها و پیش‌واژک‌های فعلی در فارسی میانه متروک ‌شده و برخی از آنها به‌صورت جزیی مُرده در ساختمان فعل باقی‌مانده‌اند. فارسی دری نیز این پیشوندها و پیش واژک‌ها را از فارسی میانه وام گرفته ‌است. در فرهنگنامة قرآنی، فرهنگ برابرهای فارسی ...  بیشتر

2. بررسی فراهنجاری اشتقاقی در اشعار طالب آملی

خدابخش اسداللهی؛ ولی علی منش؛ زهرا فتحی

دوره 10، شماره 18 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 41-61

http://dx.doi.org/10.22091/jls.2021.6366.1293

چکیده
  در زبان فارسی فرآیندهای متعددی برای واژه‌‌سازی وجود دارد. ساخت انواع واژه بر پایۀ موازین و معیارهایی پذیرفته شده و معهودی در زبان است که عدول از آن به هنجارشکنی زبانی منجر می‌‌شود. در شعر سبک هندی، واژه‌‌های تازۀ فراوانی ساخته شدند. یکی از مهم‌‌ترین فرآیندهای ساخت واژه در سبک هندی که موجب غنای زبان هم شده، اشتقاق است. در این سبک، ...  بیشتر

3. بررسی کارکردهای بلاغیِ ساخت‌‌های قیدی- وصفی در اشعار اخوان ثالث

مسعود اسکندری

دوره 10، شماره 18 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 63-85

http://dx.doi.org/10.22091/jls.2020.5487.1229

چکیده
  ساخت قیدی- وصفی یعنی اینکه صفتی (هر نوع صفت) در جایگاه قید قرار بگیرد. در این پژوهش تلاش شده این مؤلفه زبانی در اشعار اخوان ثالث مورد واکاوی قرار بگیرد. مسأله اساسی این تحقیق نقطه عزیمت ذهن از زبانشناسی به تحلیل متون ادبی است که البته بحث جدیدی نیست، لیکن در این تحقیق بر عنصری از زبان یعنی ساخت قیدی- وصفی تأکید شده که نه کتب دستور زبان ...  بیشتر

4. وصف در شهنشاهنامۀ سلیمانی اثر فتح‌‌الله عارف

نسرین اسکندری؛ احمدرضا یلمه ها

دوره 10، شماره 18 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 87-116

http://dx.doi.org/10.22091/jls.2021.6342.1289

چکیده
  شهنشاهنامه‌‌ها مجموعه‌‌ای حماسی هستند و حماسه گونه‌‌ای از اشعار وصفی است که به توصیف اعمال پهلوانی و افتخارات و بزرگی‌‌های قومی یا فردی می‌‌پردازد. شهنشاهنامۀ سلیمانی از آثار حماسی مصنوع است که بیست ‌‌و یک ‌‌هزار بیت دارد و به تقلید از شاهنامه فردوسی در قالب مثنوی و بحر متقارب و در ذکر سفرها و فتوحات سلطان سلیمان قانونی سروده ...  بیشتر

5. تبیین استعاره‌های انتقادی بخش اساطیری شاهنامه

شهرزاد بهمنی

دوره 10، شماره 18 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 117-144

http://dx.doi.org/10.22091/jls.2021.6107.1269

چکیده
  استعارة انتقادی اهداف و ایدئولوژی‌های سازندة معنای زبان را شناسایی می‌کند که راهبردی مهم، در جهت نظریة بلاغت برای مشروعیت زبانی در تحلیل‌های گفتمانی است. داستان‌های بخش اساطیری شاهنامه، از کیومرث تا کیخسرو که در طرح طبقه‌بندی زمینة ایدئولوژیک گفتمان قرار دارد، در این نوع تحلیل‌ها گنجانده می‌شود تا بتوان زیرساخت معناهای زبانی ...  بیشتر

6. جمله‌های مرکب در مثنوی و تبیین الگوهای دستوری و روابط معنایی و منطقی‌ آن‌ها

محمد پاک نهاد

دوره 10، شماره 18 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 145-186

http://dx.doi.org/10.22091/jls.2021.6350.1295

چکیده
  ترکیب، همیشه در دستور زبان با چالش‌‌هایی همراه بوده‌ است. اختلاف‌نظر در تقسیم‌بندی ساختمان واژگان و جمله‌‌ها نیاز به توضیح ندارد. هدف از این مقاله، شناخت جمله‌‌های مرکب و آشنا شدن با ساخت و اقسام جمله‌‌های مزبور است که از این رهگذر یکی از عناصر انسجام مثنوی به نام روابط معنایی منطقی هویدا می‌شود. کتاب‌های دستور زبان هنگام مطالعۀ ...  بیشتر

7. بررسی کارکرد عناصر موسیقایی در شعر علوی معاصر

آرزو پوریزدانپناه کرمانی؛ زینب شیخ حسینی

دوره 10، شماره 18 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 187-221

http://dx.doi.org/10.22091/jls.2020.5603.1235

چکیده
  «شعر علوی» یکی از شاخه‌‌های اصلی شعر آیینی به‌‌شمار می‌‌آید که تاکنون مورد بررسی همه‌‌جانبه و علمی قرار نگرفته‌‌ و در اندک پژوهش‌‌های انجام‌‌شده در این زمینه بیشتر به محتوا و درون‌‌مایة آن پرداخته ‌‌شده‌‌است. رسالت دینی و کارکرد مذهبی این اشعار در گرو تأثیرگذاری عمیق این اشعار در مخاطب است. موسیقی یکی از عناصر سازندة ...  بیشتر

8. تحلیل زبان تصویر در غزل رمانتیک حسین منزوی

زهرا طالبلو؛ محسن ذوالفقاری؛ حجت اله امیدعلی؛ زهرا رجبی

دوره 10، شماره 18 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 223-252

http://dx.doi.org/10.22091/jls.2020.6184.1276

چکیده
      اهمیّت زبان و زیبایی از دیرزمان در ادبیّات مطرح بوده و این امر در مکتب‌های ادبی نیز نمود پیدا کرده‌است. برخلاف نظر علمای بلاغت سنّتی که معتقد بودند تصویرپردازی تنها از طریق صورخیال صورت می پذیرد، تصاویر خیال‌انگیز بسیاری وجود دارند که عاری از هرگونه صورت خیالی هستند و در انتقال احساس و عاطفۀ شاعر بسیار خوب عمل می‌کنند. ...  بیشتر

9. کارکردهای محتوایی و زیبایی‌ شناختی گل‌‌ها و گیاهان در اشعار حسین منزوی

سید مهدی رحیمی؛ سامره شاهگلی

دوره 10، شماره 18 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 253-284

http://dx.doi.org/10.22091/jls.2020.5484.1228

چکیده
  علاقه به گل‌ها و گیاهان و استفاده از عناصر طبیعی در شعر به دورة خاصی تعلق ندارد. اغلب شاعران کوشیده‌اند تا با استفاده از پدیده‌های طبیعی و ترکیبات تازه‌ای که خلق می‌کنند به مفاهیم و اندیشه‌های مورد نظرشان بپردازند اما گرایش به طبیعت و گل‌ها و گیاهان در شعر کلاسیک با شعر معاصر تا حدودی متفاوت است؛ در شعر معاصر تجلّی طبیعت و گل‌ها ...  بیشتر

10. بررسی، تحلیل و طبقه‌بندی شبه‌جمله‌ها در زبان فارسی

محمود مهرآوران

دوره 10، شماره 18 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 285-314

http://dx.doi.org/10.22091/jls.2021.6217.1281

چکیده
  مقوله‌های دستوری زبان فارسی از نظر صرف و نحو به انواع گوناگونی تقسیم می‌شود. این پژوهش در پی پاسخ به این پرسش‌هاست که شبه جمله چیست، چه انواعی دارد و در دستورهای زبان چگونه آن را بیان کرده‌اند. شبه‌جمله کلمه یا گروهی از کلمات فارسی و غیر فارسی است که فعل و ساختار جملۀ فارسی را ندارد اما معنی کامل جمله را دارد. جمله در زبان فارسی یا ...  بیشتر

11. غربت کنایه در پژوهش‌های مکتب وقوع

مصطفی میردار رضایی

دوره 10، شماره 18 ، پاییز و زمستان 1399

http://dx.doi.org/10.22091/jls.2020.5936.1254

چکیده
  حقیقت‌نمایی در کنار بیان رفتارهای عاشق و معشوق، رکن رکین مکتب وقوع است. بیشتر پژوهش‌هایی که در زمینه‌ی بررسی مختصات ادبی این مکتب و طرز واسوخت انجام‌شده‌، در کنار اشاره به «سادگی و روانی زبان» به «عدم استفاده‌ از شگردهای بلاغی» نیز اشاره کرده‌اند. از آنجا که کشف و توضیح چگونگی یک موضوع و پدیده، رسالت تحقیقات توصیفی ...  بیشتر

12. تشخص‌های‌ زبانی‌ در ‌سبک‌ فرخ تمیمی

یدالله نصراللهی

دوره 10، شماره 18 ، پاییز و زمستان 1399، صفحه 347-367

http://dx.doi.org/10.22091/jls.2021.6431.1303

چکیده
  در بررسی پروندة شعر نو و شاعران آن در جریان تاریخ ادبی فارسی، می‌‌توان نقطه‌‌ای مشترک یافت و آن نقطه این است که قریب به اتفاق این شاعران برای خود سبک خاص یا زبان خاص داشته‌اند، یا در پی آن بودند که به آن دست یابند. فرخ تمیمی از شاعران کمتر شناخته شدة شعر نیمایی یا آزاد است که پنج دفتر شعری از او به چاپ رسیده‌است. جستجو و یافتن سبک جدید ...  بیشتر

1. بررسی ایجاز در زبان طرح

شیرزاد طایفی؛ سپیده محمدی خواه

دوره 5، شماره 7 ، بهار و تابستان 1394، ، صفحه 77-100

http://dx.doi.org/10.22091/jls.2015.475

چکیده
  شعر طرح، ایجاز زمانة ماست و از زیر­مجموعه­های شعر کوتاه به شمار می­رود، اما با وجود کوتاهی، قابلیت دربرگیری تمامی دغدغه­های انسان معاصر را داراست. حال اگر در این نوع شعر موجز، ذهنی توانمند و قلمی کارآمد، با گزینش کمترین واژگان و چینش هوشمندانة آن­ها، بیشترین معانی را به نمایش بگذارد و به اصطلاح بلاغیون به "ایجاز" دست یابد، ...  بیشتر

2. هنر ادبی و ادبیات هنری

منیر عسگر نژاد؛ محمدعلی گذشتی

دوره 5، شماره 7 ، بهار و تابستان 1394، ، صفحه 213-232

http://dx.doi.org/10.22091/jls.2015.480

چکیده
       هنر و ادبیات، دو شکل از آفرینش است که از دیدگاه زیبایی­شناسی به هم پیوسته­اند. هنر گاهی شکل زیباشناسانه­ خود را تغییر می­دهد که این تغییر شکل می­تواند از راه بازسازی زبان، فهم و دریافت صورت گیرد.  در نگرشی می­توان ادبیات را هنر نامید، وقتی اثر ادبی ویژگی­های منحصر به فرد اثر هنری را با خود دارد، یعنی اثری ...  بیشتر

3. نقد اسطوره شناختی «گنبد سیاه» هفت پیکر نظامی

بتول واعظ؛ رقیه کاردل ایلواری

دوره 5، شماره 7 ، بهار و تابستان 1394، ، صفحه 233-252

http://dx.doi.org/10.22091/jls.2015.481

چکیده
  چکیده در این جستار، یکی از داستان‌های هفت پیکر نظامی با عنوان «گنبد سیاه» براساس نقد اسطوره­شناختی یا کهن الگویی تحلیل می­شود. نخست این قصه را از نظر شکل و ساخت داستانی و خط سیر رویدادهای داستان براساس هرم فریتاگ بررسی کرده ایم. ساختار روایتی قصه گنبد سیاه مانند دیگر داستان‌های کلاسیک و پیشامدرن، از سیری خطی پیروی می‌کند ...  بیشتر

4. نقد و تحلیل رمان «چراغ ها را من خاموش می کنم» از منظر زبان و جنسیت

ملاحت نجفی عرب

دوره 5، شماره 7 ، بهار و تابستان 1394، ، صفحه 181-212

http://dx.doi.org/10.22091/jls.2015.479

چکیده
  بررسی و تحلیل آثار ادبی از منظر زبان و جنسیت در زبان فارسی، موضوعی نسبتاً تازه است که به تحقیق و پژوهش نیاز بسیار دارد. اولین نظریه­ها را در این مبحث «رابین لیکاف» در مقاله­ی­ مشهور خود با عنوان «زبان و موقعیّت زن» مطرح کرد که تحول شگرفی در مطالعات زبان­شناسی اجتماعی ایجاد کرد، او برای اولین بار اعلام کرد زبان زنان ...  بیشتر

5. تحلیل تصاویر مستقل در شعر احمد شاملو

زهره صارمی؛ فرهاد طهماسبی

دوره 5، شماره 8 ، پاییز و زمستان 1394، ، صفحه 65-100

http://dx.doi.org/10.22091/jls.2016.729

چکیده
  در این مقاله تلاش شده است که در تحلیل فرآیند تصویر، بر نقش تصور تکیه شود. با حفظ ماهیت نظری تصویر، ساختاری با عناوین تصویر مرکزی، ابزار تصویر، لحن تصویر، کارکرد تصویر و ذهنیت تصویری متن برای آن در نظر گرفته شده است. آنگاه انواع تصویر از دید سطح و عمق، ایستایی و یویایی، نقاشیک و سینمایی، باز و گسترده ، محدود و بسته و تصاویر مستقل و وابسته ...  بیشتر

ابر واژگان