انسجام واژگانی و دستوری با رویکرد به واژه های مکرّر در دیوان منوچهری (بر اساس نظریۀ هلیدی و حسن)

نوع مقاله: علمی و پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان وادبیّات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی ساوه

2 استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه علامه طباطبایی (ره) تهران

3 استادیار زبان و ادبیّات فارسی دانشگاه آزاد اسلامی ساوه

چکیده

در این پژوهـش با بهـره­ گیـری از نظـریۀ تکامل­ یافته انسجـام هلیـدی و حسن (۱۹۸۵) در زبـان ­شناسـی نقش ­گـرا، به تحلیل انسجام و پیوستگی در ابیاتی که با رویـکرد به «واژه­های مکرّر» در دیوان منوچهری بوده پرداختـه ­ایم تا روشن نماییم ابیات این دیـوان ارتباط معنـایـی زنجیـره­ های انسجـامی را چگونه محقق می ­سـازند. بر اساس این نظـریه، «انسجـام» روابط میان عناصـر سازنـدۀ متن است اما صرف دست یافتـن به عـوامـل انسجـام در متن، آن متن را منسجـم نمی ­کند؛ بلکه پس از نشـان دادن این عـوامـل، بررسی پیوستگی متن مورد نظر بر پایۀ هماهنگی انسجامی ضروری است. در این پژوهش اثبات شد که ابیات منوچهری از انسجـام و پیوستگی بالایی برخوردار است. از کُل ۴۵۶ گره انسجامی این مقاله، در «انسجام واژگانی»، از مجموع «4/41%» گره به ترتیب: «تکرار با بسامد 1/26%»، «باهم آیـی 4/7%»، «تضاد معنایی 2/4%»، «هم معنایی 2%» و «شمول معنایی 1/7%» کمترین بسامد واژگانـی را به خود اختصاص داده­ اند. در «انسجـام دستوری» نیز به ترتیب: «ارجاع شخصی و اشـاری 7/21% »، «ادات ربـط 8/15%»، «حذف 9/14% »، «ارجـاع سنجشی 4% » و «جـانشینی 2/2%» به چشم می ­خورند. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Grammatical and Lexical Cohesion in Manoochehri’s Poetry with Recurrent Words Approach (Based on Halliday and Hasan’s Theory)

نویسندگان [English]

  • fatemeh yavari 1
  • Abbas Ali Vafaei 2
  • Malak Mohammad Frokhzad 3
  • Rahim Taher 3
1 Language and Literature Teacher /Education
2 Full Professor of Persian Language and Literature / Allameh Tabataba& University
3 Docter / Language and Literature Persian Azad Islamic University Saveh
چکیده [English]

Using the cohesion theory of Halliday and Hassan (1985) in functional linguistics, this study aims to analyze cohesion and coherence in Manoochehri’s poetry with approach to “recurrent words” in his verses. The objective of the research is to verify how the verses of his Diwan fulfill the semantic relation of cohesive chains. According to Hasan and Halliday theory, cohesion is the relations of meaning that exist within the elements of the texts. However, having cohesion elements in the text does not necessarily make it cohesive as after verifying cohesive elements, it is also essential to evaluate the coherence in the text in terms of cohesive harmony. The results of this study confirm that there is high cohesion and coherence in the verses of Manoochehri. From among 456 cohesive ties studied in this article, it was found that in “lexical cohesion” out of 189 ties, “reiteration” (41.4%), ”repetition” with 119 ties (26.1%), "collocation” with 34 times (7.4%), “semantic contrast” with 19 times (4.2%), “synonymy” with 9 items (2%), and “hyponymy” with 8 items (1.7%) had the lowest  lexical frequency respectively. As for “grammatical cohesion”, the results indicated that the frequencies are respectively as follows: “personal and referential references” with 99 items (21.7%), “conjunctives” with 72 items 915.8%), “ellipsis” with 68 items (14.9%), “comparison reference” with 18 item (4%), and “substitution” with 10 times (2.2%)

کلیدواژه‌ها [English]

  • Cohesion
  • coherence
  • cohesive harmony
  • Manoochehri