Concise Techniques in the Translation of Saadi's Love Tarji~band Based on the Principle of Minimal Effort in Language

Document Type : Grammatical-rhetorical

Authors

1 PhD student in Persian Language and Literature, Bu-Ali Sina University, Hamedan, Iran

2 Professor of Persian Language and Literature, Faculty of Humanities, Bu-Ali Sina University, Hamedan, Iran.

10.22091/jls.2026.15080.1775

Abstract

Saadi's romantic Tarji-band is one of his most renowned works, having garnered significant attention from literary scholars over recent centuries. The specific characteristics of its meter, rhyme, and poetic form have paved the way for various types of defamiliarization and deviation from norms in this work, among which conciseness has a high frequency. The principle of least effort in language is a general rule that refers to the balance and connection between meaning and the energy expended to convey it, and is observed across all linguistic domains. However, in the realm of literature, conciseness and least effort go beyond mere economy; they contribute to the rhetoric and enhancement of the text's artistic function. This study investigates the various forms of conciseness and least effort in Saadi's Tarji-band and seeks to illuminate aspects of the poet's artistry in this regard. Conciseness in Saadi's discourse is not merely a common linguistic process, but a lever for foregrounding, emphasis, defamiliarization, and increasing the communicative power of the message.
Introduction
One of the most prominent phenomena in language use is the principle of least effort. The speaker is not obliged to repeat what the listener already knows; therefore, by altering the sequential structures of language, they move towards conciseness and brevity. André Martinet, in “Économie des changements phonétiques”, investigated the manifestations of the principle of least effort in the phonological and syntactic aspects of language. He examined the two forces of “the need to communicate” and “natural human inertia” as the optimizing levers of the language mechanism, demonstrating that linguistic economy is the result of the interaction of these two forces. Languages constantly oscillate between the two poles of “reducing length and complexity to save effort” and “maintaining clear structures to ensure mutual understanding.” The various forms of conciseness and least effort in Saadi’s romantic Tarji-band, in addition to demonstrating a normal linguistic process, serve as a means for emphasis and defamiliarization.
Materials and Methods
The present study was conducted using a descriptive-analytical method based on library sources. The authors have examined this work from the perspective of the theory of linguistic least effort and, while classifying the instances of various types of conciseness, have analyzed and presented statistical data on the different techniques of conciseness employed in this work by Saadi.
 Research Findings
The frequency of elliptical conciseness in this work is higher than that of laconic conciseness. Due to Saadi’s specific pattern of expression, the number and type of omitted sentence elements in this poem differ from other famous Persian literary works. Laconic conciseness in Saadi’s Tarji-band is accompanied by markers such as a multiplicity of verbs and an increase in the frequency of various types of genitive linkages. Among rhetorical figures, Saadi primarily resorts to metonymy and metaphor respectively. Furthermore, the use of conjunctions and prepositions to achieve laconic conciseness has a special application in this work. Elliptical conciseness in Saadi’s Tarji-band is extensively applied in both verbal and semantic domains. Literary deviation in Saadi’s discourse through conciseness is not limited to the omission of the copula or the ordinary omission of words based on verbal context; we witness its expansion to all sentence components, such as prepositions and pronouns functioning as genitives.
Discussion of Results and conclusion
Linguistic least effort in Saadi’s romantic Tarji-band manifests in two forms: laconic conciseness and elliptical conciseness, and can be examined across phonetic, syntactic, and lexical domains. While the constraints of meter, rhyme, and poetic form might be the primary context for the poet’s recourse to conciseness, examining numerous examples throughout the poem reveals that the use of the principle of least effort in Saadi’s expression is more than a result of compulsion. Rather, it is a specific lever for defamiliarization, emphasis, summarization, avoiding unnecessary elements, and creating literary pleasure through the construction of new compounds and expressions. Due to his boundless mastery over the nuances and subtleties of the Persian language, Saadi alters the grammatical structure of the language for greater eloquence, making conciseness one of the most vital artistic devices used in his works. Although laconic conciseness in Saadi’s Tarji-band is formed using various literary devices and is closely related to the grammatical structure of the sentences, the frequency of elliptical conciseness remains dominant in this work.
 
 
 
 

Keywords

Main Subjects

References

منابع  

اسکویی، نرگس. (۱۴۰۳). «ترکیب‌ها: سازه‌های ایجازی در زبان شعری نظامی گنجوی». فصلنامۀ علمی کاوش‌نامه زبان و ادبیات فارسی.  شمارة ۶۱. صص: 202-171.
انوشه، حسن. (۱۳۸۱). فرهنگنامۀ ادبی فارسی. جلد دوم. تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
باطنی، محمدرضا. (۱۳۸۸). «اهمیت استنباط در درک زبان». بخارا. شمارة ۷۴. صص 94-88.
براهنی، رضا. (۱۳۷۱). طلا در مس (در شعر و شاعری). جلد دوم. تهران: نویسنده.
خوئینی، عصمت و عیسی‌زاده، مهدی. (۱۳۹۴). «اعجاز ایجاز با حذف اجزای مختلف کلام در گلستان سعدی». مطالعات و تحقیقات ادبی. شمارة ۱۸. صص: 97-81.
رازی، شمس‌الدین محمد بن قیس. (۱۳۱۴). المعجم فی معاییر اشعار العجم. تهران: مطبعۀ مجلس.
راسخ مهند، محمد. (1388). «معرفه و نکره در زبان فارسی». ویژه‌نامۀ نامه فرهنگستان (دستور). شمارة 5. صص: 103-81.
رحیمیان، جلال و رهبر، اسماعیل. (۱۳۸۵). «تأثیر ایجاز و اختصار در خواندن و درک مطلب در زبان فارسی». مجله علوم اجتماعی و انسانی دانشگاه شیراز. شمارة ۴۶. صص: 66-53.
رمضانی، مهدی و دارابی، شکوفه. (1403). «نقد و تحلیل اطناب در جهانگشای جوینی با تکیه‌بر جملات و عبارات عربی». پژوهش‌های دستوری و بلاغی. شمارۀ 25. صص: 17-1.
سعدی، مصلح بن عبدالله. (1369). کلیات سعدی. به اهتمام محمدعلی فروغی. تهران: امیرکبیر.
شفیعی کدکنی، محمدرضا. (۱۳۹۵). موسیقی شعر. تهران: آگه.
شوقی، ضیف. (۱۳۸۳). تاریخ تطور علم بلاغت. ترجمه محمدرضا ترکی. تهران: سمت.
شمیسا، سیروس. (۱۳۸۳). بیان و معانی. تهران: فردوس.
شمیسا، سیروس. (۱۳۸۱). سبک‌شناسی شعر. تهران: فردوس.
صالحی، فاطمه. (1396). «شیوه‌های ایجاز و فشرده‌سازی کلام در بوستان سعدی». نشریه سبک‌شناسی نظم و نثر فارسی. شمارة 38. صص: 246ـ225.  
صفا، ذبیح‌الله. (۱۳۳۷). آیین سخن؛ مختصری در معانی و بیان فارسی. تهران: چاپخانه دانشگاه.
طایفی، شیرزاد و محمدی‌خواه، سپیده. (۱۳۹۴). «بررسی ایجاز در زبان طرح». مجله علوم ادبی. شمارة ۶. صص: 100-77.
غنی‌پور، ملکشاه؛ ستاری، رضا و مهدی‌نیا چویی، سیدمحسن. (۱۳۹۳). «شگردهای سنایی در فشرده‌گویی در ایجاز». نشریه زبان و ادب. شمارة ۳۵. صص: 316-292.
قادری‌مقدم، محمد و عبدالله‌زاده‌برزو، راحله. (۱۳۹۶). «بلاغت ایجازی نماد در سنجش با استعاره و تمثیل». مجله مطالعات زبانی و بلاغی. شمارة ۱۶. صص: 270-251.
کردبچه، لیلا. (۱۳۹۳). «ایجاز و حذف در شعر معاصر». پژوهش زبان و ادبیات فارسی. شمارة ۳۴. صص: 144-121.
کمالی سروستانی، کوروش و نیازکار، فرح. (1404). «شگردهای زیبایی‌شناسانه زبان در غزل‌های سعدی». پژوهشنامه زبان ادبی. شمارة 1. صص: 112-79.
مارتینه، آندره. (۱۳۷۸). اصول زبان‌شناسی عمومی. ترجمه دکتر سید علاءالدین گوشه‌گیر. اهواز: دانشگاه شهید چمران.
معین، محمد. (1363). اضافه. تهران: امیرکبیر.
نجفی، سیدرضا. (۱۳۷۹). بلاغت حذف و ایجاز و رابطۀ آن با مجاز. مقالات و بررسی‌ها. دفتر ۶۸.
نشاط، سید محمود. (۱۳۴۶). زیب سخن یا علم بدیع پارسی. تهران: شرکت سهامی چاپ و انتشارات کتب ایران.
هاشمی، سیدمحمد؛ ستاری، رضا و محمودی، معصومه. (۱۳۹۹). «شیوه‌ها و کارکردهای هنری ایجاز در شعر معاصر (با تکیه‌بر اشعار نیما، شاملو، اوجی)». فصلنامه پژوهش‌های ادبی. شمارة ۷۰. صص: 193-167.
هجری، فاطمه و مؤمنی هزاوه، امیر. (۱۴۰۳). «بررسی و نقد شیوه‌های ایجاز در متون بلاغت فارسی». زبان و ادب فارسی. شمارة ۷۷. صص: 181-167.
هجری، فاطمه و مؤمنی هزاوه، امیر. (۱۴۰۳). «بررسی و نقد ایجاز مخل در متون بلاغت فارسی». پژوهش‌های دستوری و بلاغی. دورۀ 14. شمارۀ 25. صص: 110-95.
همائی، جلال‌الدین. (۱۳۸۹). فنون بلاغت و صناعات ادبی. تهران: اهورا.

References

Anoosheh, H. (2002). Farhangname-ye Adabi-ye Farsi. (Vol 2). Tehran: Sazman-e Chap va Entehsharat-e Vezarat-e Farhang va Ershad-e Eslami. [In Persian]
Bateni, M.R. (2009). Ahamiyat-e Estenbat dar Dark-e Zaban. Bokhara, 74, 88-94. [In Persian]
Brahani, R. (1992). Tala dar Mes. (Vol 2). Tehran: Nevisande. [In Persian]
Ghadri Moghaddam, M & Abdollahzadeh Borzou, R. (2017). Balaghat Ijazi Nemad dar Sanjesh ba Este’are va Tamsil. Motale’at Zabani va Balaghi, 16, 251-270. [In Persian]
Ghanipour, M & Sattari, R & Mahdiniya Chuyi, S.M. (2014). Shegardhaye Sanaei dar Feshorde-gooyi dar Ijaz. Zaban va Adab, 35, 292-316. [In Persian]
Hashemi, S.M & Sattari, R & Mahmoudi, M. (2010). Shyveha va Karkerdhaye Honaryye Ijaz dar Shere Moaser (ba Tekye bar Ashare Nima, Shamloo, and Oji). Quarterly Journal of Literary Studies, 70. 167-193. [In Persian]
Hejri, F & Mo’meni Hazaweh, A. (2024). Barrasi va Naghd Shiveh-haye Ijaz dar Motun Balaghat Farsi. Zaban va
Adab Farsi, 77, 167-181. [In Persian]
Hejri, F & Mo’meni Hazaweh, A. (2024). Barrasi va Naghd Ijaz Mokhel dar Motun Balaghat Farsi. Pazhoohesh-haye Dastoori va Balaghi, 25, 95-110. [In Persian]
Homaei, J. (2010). Fonun Balaghat va Sana’at-e Adabi. Tehran: Ahura. [In Persian]
Khoini, E & Isazadeh, Mehdi. (2015). Ejaz-e Ijaz ba Hazf-e Ajza-ye Mokhtalef-e Kalam dar Golestan-e Saadi. Motale’at va Tahghighat-e Adabi, 18, 81-97. [In Persian]
Kamali Sarvestani, K & Niazkar, F. (2025). Shegerdhaye Zybaei Shenasaneye Zaban dar Qazale Sadi. Literary Language Research Journal, 1, 79-112. [In Persian]
Kordbacheh, L. (2014). Ijaz va Hazf dar She’r-e Mo’aser. Pazhoohesh Zaban va Adabiat Farsi, 34, 121-144. [In Persian]
Martineh. A. (1955). Principles of General Linguistics. Translated by Dr. Seyyed Alaeddin Ghoshegir. Ahvaz: Shahid Chamran University. [In Persian]
Moein, M. (1984). Ezafe. Tehran: Amir Kabir. [In Persian]
Najafi, S.R. (2000). Balaghat Hazf va Ijaz va Rabete-ye An ba Majaz. Maghalat va Barrasiha, 68, 153-170. [In Persian]
Neshat, S.M. (1967). Zibe Sokhan. Tehran: Sherkat Sahami Chap va Entehsharat Kotob Iran. [In Persian]
Oskooi, N. (2024). Tarkib-ha: Sazeh-haye Ijazi dar Zaban-e She’ri-ye Nezami Ganjavi. Kavosh-name Zaban va Adabiat-e Farsi, 61, 171-202. [In Persian]
Rahimian, J & Rahbar, I. (2006). Tasire Ijaz va Ekhtesar dar Khandan va Darke Matlab dar Zabane Farsi. Journal of Social Sciences and Humanities, Shiraz University, 46, 53-66. [In Persian]
Ramezani, M & Darabi, Sh. (2024).Naghd va Tahlile Etnab dar Tarikhe Jahan Goshaye Jovini ba Tekye bae Jomalat va Ebarate Arabi. Grammatical and Rhetorical Research, 25, 1-17. [In Persian]
Rasekh Mohand, M. (2009). Marefe va Nakare dar Zaban-e Farsi. Name Farhangestan (Dastoor), 5, 81-103. [In Persian]
Razi, Sh.M.Q. (1935). Al-Mo’jam fi Ma’ayir Ash’ar al-Ajam. Tehran: Matba’e Majles. [In Persian]
Saadi, M.A. (1990). Kolliyat-e Saadi. Mohammad Ali Foroughi. Tehran: Amir Kabir. [In Persian]
Safa, Z. (1958). Ayin-e Sokhan; Mokhtasari dar Ma’ani va Bayan-e Farsi. Tehran: Chapkhane Daneshgah. [In Persian]
Salehi, F. (2017). Shiveh-haye Ijaz va Feshorde-sazi-ye Kalam dar Boostan-e Saadi. Sabk-shenasi Nazm va Nasr-e
Farsi, 38, 225-246. [In Persian]
Shafiei Kadkani, M.R. (2016). Musighi-ye She’r. Tehran: Agah. [In Persian]
Shamisa, S. (2002). Sabk-shenasi-ye She’r. Tehran: Ferdows. [In Persian]
Shamisa, S. (2004). Bayan va Ma’ani. Tehran: Ferdows. [In Persian]
Shawqi, D. (2004). Tarikh Tatavor Elm-e Balaghat. Tarjome Mohammad Reza Torki. Tehran: Samt. [In Persian]
Tayefi, Sh. Mohammadi Khah, S. (2015). Barrasi Ijaz dar Zaban Tarh. Oloom Adabi, 6, 77-100. [In Persian]
 
Send comment about this article
CAPTCHA Image
Rhetoric and Grammar Studies
Volume 16, Issue 29
March 2026
Pages 51-67

Files

Share

How to cite

Statistics