تأثیر پذیری ملک الشعرای بهار و احمد شوقی از فابل های لافونتن در تحوّل سنّت ادبی ایران و مصر

نوع مقاله: علمی و پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه خوارزمی

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد دانشگاه خوارزمی

چکیده

     نقش ترجمه در وام گیری، اقتباس و بومی‌سازی آثار ادبی و در نهایت در تحول ادبی کشور‌ها بسیار برجسته و غیر قابل انکار است؛ تا آنجا که می‌توان گفت نمونه‌های موفق وام‌گیری ادبی با تکامل بخشیدن به مقوله بندی های مرسوم در یک فرهنگ معین و پیچیده‌کردن آنها، موجب تحول ادبی نظام مند در پیکرة فرهنگ می‌شوند. شایان ذکر است که عصر مشروطیت در ایران و نهضت در مصر، وضعیت فرهنگی مشابهی داشته اند؛ به طوری که  وضعیت شعر در ادبیات عرب پیش از نهضت و وضع شعر فارسی در عصر بازگشت ادبی دچار ضعف و انحطاط چشمگیری بوده است. آنچه مهم است اینکه در این عصر برخی از شاعران و نویسندگان برجسته برای رهایی از این تنگناها و شرایط حاکم اجتماعی و سیاسی و فرهنگی، از طریق ترجمه و وام‌گیری ادبی از دیگر فرهنگ ها در بومی‌سازی آثار ادبی کوشش‌های بسیار نموده و دست آوردهای ادبی مشابهی داشته اند که برای مقایسه و مقارنه قابل تامل هستند. از همین رو با عنایت به همزمانی ملک الشعرای بهار و احمد شوقی در این جستار بر آنیم که ضمن نشان دادن نقش این دو شاعر در تحول و تجدد نظام ادبی در ایران و مصر، به چگونگی تأثیرپذیری این شاعران از فابل‌های لافونتن بپردازیم و با ارائه اشترکات و تفاوت شیوه فردی هریک در بومی‌سازی مفاهیم ترجمه شده، به نوع انتقال مفاهیم وام گرفته شده هر یک از آنها دست یابیم.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

"The role ofMalek o-Sho'arāBahārand Ahmed Shawqi in the development ofliterary tradition in Iran& Egypt,influencedbyLa Fontaine's fables."

نویسندگان [English]

  • Effat Neghabi 1
  • Akram Zareeyan 2
1 Kharazmi univesity
چکیده [English]

The development of literary traditionusually happens through the influence oftranslated prominent literary works. These translated works by borrowing, localizing and adapting, could change the traditional categoriesin a given culture andcause a systematicdevelopment on the body of culture.

Due to many similar cultural aspects (in spite of geographical and social differences) between thePersian Constitutional Revolution and Al-Nahda in Egyptlike the situation of poetry in Arabic and Persian literature, which both of them were in decline and tragic weakness, and similarities between the situation of poets and writers for redemption fromthe dominant political, social and cultural conditions, and due toconcurrencyMalek o-Sho'arāBahār and Ahmed Shawqi, we interested to find out the simultaneity and differences between their poems which were influenced by La Fontaine's fables.

Thus, by selecting onepoem from each poets, we intendedto find out the simultaneity in adapting the educational concepts and throughshowingthe similar and different aspects in their individual methods, on localizing the concepts,we inferred how they havetransferred the loan concepts.

It must be mentioned that surveying these two poems could help us to find out the link between the statewhich madethesepoems to be created and to find the contexts which literary traditions absorb and simulate the elements from the other traditions. In this survey the methods that literary culturesreacted to such absorptions and simulations also were introduced. Comprehensionthese two issues could explain the processof development of literary tradition.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Comparative literature
  • Fable
  • Bahār
  • Shawqi
  • La Fontaine

 

  1. آرین پور، یحیی. (1372). از صبا تا نیما (ج،1و2). تهران: زوار .
  2. امین مقدسی، ابوالحسن. (1386). ادبیات تطبیقی با تکیه بر مقارنه ملک الشعرای بهار و امیر الشعراء شوقی. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
  3. بهار، محمد تقی. (1380). دیوان اشعار شادروان ملک الشعرای بهار (جلد اول و دوم). (به اهتمام چهر زاد بهار). تهران: نشر سخن.
  4. لافونتن، ژان دو. (1380). افسانه های لافونتن. (ترجمه عبداله توکل). تهران: نشر مرکز.
  5. حدیدی، جواد. (1373).  از سعدی تا آراگون. تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
  6. ریپکا، یان. (1381). تاریخ ادبیات ایران از دوران باستان تا قاجاریه. (ترجمه عیسی شهابی). تهران: نشر علمی و فرهنگی.
  7. سبحانی، توفیق. (1380). تاریخ ادبیات (جلد 4). (چاپ دهم). تهران: پیام نور.
  8. شفیعی کدکنی، محمد رضا. (1390). با چراغ و آینه: در جستجوی ریشه های تحول شعر معاصر. تهران: نشر سخن.
  9. ---------------------. (1380)0شعر معاصر عرب. (ویرایش دوم). تهران: سخن.
  10. --------------------. (1380). ادوار شعر فارسی . تهران: سخن.
  11. شمیسا ، سیروس. (1387). بیان و معانی (چاپ سوم). تهران: نشر تابش.
  12. شورل، ایو. (1386). ادبیات تطبیقی. (ترجمه طهمورث ساجدی). تهران: امیرکبیر.
  13. شوقی، احمد. (بی تا). الشوقیات. دیوان امیر الشعراء احمد شوقی: حققه و قدم له الدکتور عمر فاروق الطباع (المجلد الاول و الثانی). بیروت: شرکه دارالارقم .
  14. ---------. (1119م) . الادب العربی معاصر فی المصر  (الطبعة السابعة). لبنان: دارالمعارف.
  15. غنیمی هلال، محمد. (1390).  ادبیات تطبیقی (چاپ دوم). (ترجمه سید مرتضی آیت الله زاده شیرازی). تهران: امیر کبیر.
  16. کریمی حکاک ، احمد. (1384). طلیعه تجدد در شعر فارسی.  (ترجمه مسعود جعفری). تهران: مروارید.
  17. کفافی، محمد عبدالسلام. (1382). فی الادب المقارن. (ترجمه حسین سیدی). مشهد: به نشر.
  18. کهن مویی پور ، ژاله و خطاط، نسرین دخت.  (1381). فرهنگ توصیفی نقد ادبی. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.

19. La Fontain, Jean de author. Les fables de la Fontain, Paris, Librairie CH, Delaqrave, 1887     .

 

 

 

CAPTCHA Image